Categorie op Geen categorie

Zijn jullie klaar voor een overvol team?

Zijn jullie klaar voor een overvol team?

Genoeg vrijwilligers vinden én houden, dat is denk ik de allergrootste uitdaging van iedere tso-coördinator. Omdat steeds vaker beide ouders bijna full-time werken, is het lastig voldoende vrijwilligers te vinden binnen de oudergeleding.

Wees dus extra zuinig op de huidige vrijwilligers!

Dan kan het nodig zijn extra vrijwilligers búiten de oudergeleding te zoeken die geschikt én langdurig inzetbaar zijn. Uit groot onderzoek blijkt dat veel 65+ers werk vinden via uitzendbureaus. Zij zijn vitaal, niet snel emotioneel uitgeput én zijn vaak beroepsexpert. Daar vul ik dan aan: en jarenlange ervaring hebben met de begeleiding van (klein)kinderen. Hoe vinden én houden we deze groep potentiële vrijwilligers?

Zuinig zijn op medewerkers

Bedenk dat mensen heel gevoelig zijn voor de sfeer binnen de organisatie. Pas als mensen echt het gevoel hebben dat:

  • zij gestimuleerd worden samen te werken en verantwoordelijkheid krijgen,
  • zij er echt bij horen en welkom zijn én
  • hun kennis en ervaring gewaardeerd worden,
  • dat er sprake is van wederzijds respect en vertrouwen,

… pas dan zullen zij zich echt goed voelen, gemotiveerd zijn en zich willen inzetten voor de organisatie.

Doel van 65+ers met het vrijwilligerswerk

Ouders helpen vaak tijdens de tussenschoolse opvang, omdat het leuk is een inkijkje te krijgen in de wereld van hun schoolgaande kind. Hun agenda bepaalt of er ruimte is voor vrijwilligerswerk (in de tussenschoolse opvang).

Voor veel senioren (tussen 60 en 75 jaar) geldt dat zij vooral vrijwilligerswerk willen blijven doen als het leuk werk is. Met plezier zetten zij zich in voor de samenleving en dragen graag kennis en ervaring over op jongeren. Veel van deze generatiegenoten willen ook nog graag nieuwe dingen blijven doen en leren.

Voor de senior bepaalt het vrijwilligerswerk de agenda: het vrijwilligerswerk in de tussenschoolse opvang houdt hen bezig en actief, brengt structuur in het dagelijks leven, biedt sociale contacten en helpt eenzaamheid verminderen.

Normen en waarden

Een goede samenwerking tussen collega’s en organisatie wordt bevorderd door de gedeelde waarden en normen. De aanwezigheid van de vitale senior (tussen 60 en 75 jaar) wordt door de jonge ouders (tot ongeveer 30 jaar) gewaardeerd om hun ‘geweten’ en hun sturing op waarden en normen. Mensen uit deze twee generaties herkennen veel in elkaar, denk aan onzekerheid over toekomst en te maken keuzes.

In dit kader is het belangrijk aandacht te houden voor de goede relatie tussen de (senior) vrijwilliger en de coördinator. Een goede relatie bevordert de duurzame inzetbaarheid van de (senior) vrijwilliger(s).

Door kennis, kunde en (levens)ervaring met tijd en aandacht voor elkaar te delen, helpen wij elkaar. Wij willen anderen beter maken, maar willen er zelf ook beter van worden.

Laat het vrijwilligerswerk dus écht leuk zijn

  1. Zorg voor een fijne sfeer in de TSO. Creëer een sfeer waar aandacht en belangstelling voor elkaar belangrijk is.
  2. Bespreek duidelijk de afspraken over de werkwijze, de samenwerking onderling en met het schoolpersoneel.
  3. Geef goede uitleg over de aanpak en de regels voor de kinderen en zorg voor een gedegen inwerkprogramma, zodat de vrijwilliger met vertrouwen en plezier het werk kan doen.
  4. Zorg voor extra aandacht in de vorm van kortdurende en praktische trainingen.
  5. Creëer de mogelijkheid om vakantie te nemen buiten de schoolvakanties.

 

Werving van nieuwe (seniore) vrijwilligers

  1. Ga als (seniore) vrijwilligers de boer op of organiseer samen een gezellige bijeenkomst voor (oud-)medewerkers en/of (groot)ouders en kinderen.
  2. Vertel wat werken in de TSO zo bijzonder maakt en wat jij zelf zo leuk vindt aan het werken in de TSO.
  3. Bevraag je gesprekspartner over zijn/haar invulling van de dagelijkse dag.
  4. Schets de situatie op de school/TSO en waarom jullie extra vrijwilligers nodig hebben.
  5. Heeft de aspirant tso-vrijwilliger belangstelling om een keer de TSO mee te maken? Geef de contactgegevens van de aspirant-vrijwilliger door aan de coördinator.

Het vinden van nieuwe tso-vrijwilligers kan in een heel ander daglicht komen te staan. Tussenschoolse opvang als gemeenschappelijke zorg voor de hele samenleving!

Bronnen

Veel succes met jullie duurzame TSO!

Effect van de training

Effect van de training

Ik geniet ervan om tso-medewerkers inspiratie en ervaring te laten opdoen om het overblijven voor henzelf én de kinderen nog fijner te laten verlopen. Maar, het effect in de praktijk is soms maar klein. Hoe komt dat toch? Maar beter, wat kunnen we eraan doen om het effect te vergroten? Het blijkt dat nieuwe inzichten en werkwijzen in praktijk brengen een zorgvuldige aanpak vraagt. Effect bereik je door drie stappen te zetten:

  1. Noodzaak van de training vaststellen (vóór de trainingsdag)
  2. Creëren van draagvlak (ná de training met het gehele team)
  3. Vinger een de pols houden (tijdens het periodieke werkoverleg)

 

Noodzaak van de training vaststellen

Observeer het overblijven een paar keer. Stel vast wat goed gaat en stel vast waar verbetering wenselijk is. Of nodig een expert uit om met een frisse blik naar jullie TSO te kijken. De directeur (samen met de tso-coördinator) beantwoordt daarna de volgende vragen:

  • Wat is de eerste reden om een training te organiseren?
  • Wat zal de meerwaarde zijn om de nieuwe kennis en ervaring van de tso-medewerkers in praktijk te laten brengen?
  • Wat betekent het doel (bijvoorbeeld ‘verbetering van de pedagogische kwaliteiten’) voor de tso-praktijk?

 

Creëren van draagvlak

Het komt vaak voor dat niet alle teamleden aanwezig konden zijn bij de training. De afwezigen hebben niet die inspiratie opgedaan en zullen vragen stellen en hun bedenkingen kunnen hebben over de noodzaak. Veranderingen hebben tenslotte nieuwsgierigheid naar de nieuwe aanpak, maar ook vaak weerstand en onzekerheid tot gevolg.

  • Leg als directeur/tso-coördinator uit wat de voordelen van de nieuwe aanpak en werkwijze zullen zijn. Benoem de reden vanuit het perspectief van de ouder/medewerker om te komen tot een (bijvoorbeeld: professionelere) aanpak.
  • Laat één van de enthousiaste deelnemers vertellen over de opgedane ervaringen. Deze persoon kan vaak andere tso-medewerkers overtuigen.
  • Geef ruimte aan kritiek en vragen en probeer die zo goed mogelijk te beantwoorden.
  • De directeur/tso-coördinator kan tenslotte vertellen dat de nieuwe benadering niet voor altijd is, maar dat de aanpak na een halfjaar weer wordt geëvalueerd.

 

Vinger een de pols houden

Als de keuzes voor de nieuwe aanpak zijn gekozen, is het van belang aandacht te blijven geven aan de voortgang. Als deze stap wordt vergeten, bestaat de kans dat de nieuwe aanpak een stille dood sterft.

  • Bespreek in het werkoverleg het daadwerkelijk gebruik van de aanpak/methode.
  • Zorg dat de nieuwe aanpak/methode werkbaar blijft. Welke voorwaarden gelden om dit te realiseren?
  • Zorg ervoor dat de aanpak/methode daadwerkelijk wordt uitgevoerd als eerder bedoeld, zodat de bewezen aanpak ook echt kan werken.
  • Laat tso-medewerkers ook enkele criteria opstellen voor een goede aanpak. Handvatten/afspraken dragen bij aan een goede uitvoering van de opdracht.
  • Bespreek regelmatig (bijvoorbeeld tussen iedere vakantie één keer) de effecten van de nieuwe aanpak/methode. Zijn de gewenste effecten gebaseerd op de nieuwe aanpak?

Succes met jullie duurzame TSO!

Liefdewerk of betaald werk?

Liefdewerk of betaald werk?

Het werk dat jij doet als tso-medewerker kan een leuke onderbreking van jouw (werk)week zijn, of een verantwoordelijke functie binnen de (school)organisatie. Werk dat voor de één bijna als ontspannend wordt ervaren en voor de ander als een intensieve dagbesteding.
Deze uitersten zie ik terug op scholen en tso-organisaties door het hele land.
Allemaal liefdewerk of ook betaald werk?

Vrijwilligerswerk

Voor veel mensen is vrijwilligerswerk een manier om buiten te komen en sociale contacten op te doen. Liefdewerk omdat ze het werk belangeloos en gratis (of met een onkostenvergoeding) doen. Men wil graag iets doen voor de school en vindt het leuk om een kijkje te nemen in de schoolwereld van hun (klein)kind. Deze mensen komen vaak eens per week of minder vaak helpen.

Vrijwilligerswerk kent geen plichten, maar wel onderlinge afspraken.
Ontmoet elkaar dus regelmatig tijdens vergaderingen. Geef iedereen de kans heeft zijn/haar verhaal te doen, naar elkaar te luisteren en elkaar te begrijpen. Samen zoeken jullie naar oplossingen voor lastige situaties.

Betaald werk

Mensen die als betaald tso-medewerker aan de slag gaan, hebben vaak grotere verantwoordelijkheden. Denk dan aan een grote organisatie met de omvangrijke financiën met intensieve tso-voorbereidingen, intensieve begeleiding van vrijwilligers en de organisatie van bijeenkomsten als regelmatige vergaderingen en cursussen. Medewerkers zorgen voor de continuïteit van de organisatie. Medewerkers besteden ook meer uren dan de andere tso-medewerkers op een overblijfdag zelf, vaak meer dan een uur extra naast tso-tijd. Tijd waarin voorbereidingen worden getroffen en ook overdracht van en naar leerkrachten plaatsvindt.

Door meer werkuren en meer verantwoordelijkheden staat de maximaal toelaatbare onkostenvergoeding (Belastingplan: vanaf 2019 € 1700 per jaar) niet meer in verhouding tot de inzet. Het werk is echt werk en kan geen vrijwilligerswerk meer zijn.

 

Overdracht van het gezag

Als de school kiest voor een nieuwe vrijwillige coördinator, is het ontzettend belangrijk dat de schoolleider de tso-aanpak goed uitlegt aan het bestaande tso-team. De tso-vrijwilligers weten hoe de TSO in praktijk zal worden georganiseerd en bij wie zij kunnen aankloppen voor hulp en steun. De coördinator krijgt hierdoor het gezag overgedragen en de teamleden weten waar zij aan te zijn.

Een betaald medewerker heeft als vanzelf meer gezag om kinderen en collega’s aan te spreken en conflicten te helpen oplossen. De positie is vanaf het begin duidelijk en deze persoon hoeft zijn/haar gezag niet ‘te verdienen’.

Liefdewerk oud papier

De uitdrukking ‘Het was allemaal liefdewerk oud papier’ klinkt verwijtend. Er wordt gesproken over het misbruik van gratis inzet.

Mensen die hun ziel en zaligheid in het vrijwilligerswerk hebben gelegd en tenslotte met een náár gevoel abrupt zijn gestopt. Verwachtingen en mogelijkheden zijn blijkbaar onvoldoende besproken. De vraag is of er voldoende leiding gegeven is. Helaas zijn dit soort gevoelens en ervaringen van alle dag. Ik wens jullie dit niet toe, zonde van alle energie.

Zorg voor fijn overblijven en onderzoek samen de volgende vragen:

  • Hoe is de sfeer binnen de school/tso-organisatie? Wat doen we eraan om de goede sfeer zo goed te houden?
  • Is er genoeg aandacht voor elkaar en horen de vrijwilligers er echt bij? Wat doen we eraan om dit gevoel te versterken?
  • Is er voldoende aandacht voor de waardering (denk niet alleen in €) van de tso-medewerkers? Worden complimenten gehoord en gevoeld (ook door kinderen/ouders)?
  • Zijn alle mogelijkheden, om vrijwilligers een (klein) dienstverband te bieden, tegen het licht gehouden? Met welke criteria houden we rekening?

Verschillende waarden maken het verschil

Verschillende waarden maken het verschil

Als de school en/of de MR van mening is dat de tussenschoolse opvang een kwaliteitsimpuls nodig heeft, wordt vaak gedacht aan andere schooltijden, wisselpauzes of het inhuren van een professionele organisatie. Het is van grote waarde om in dit proces ook de positie en de rol van de tso-medewerker binnen de school te bespreken. Wat doet de tso-medewerker nu, wat zouden deze mensen in de andere aanpak doen en wat heeft dit voor gevolgen voor hun positie binnen de school.

De waarden van de tso-medewerker

Tijdens de inleiding van trainingen stel ik vragen over het effect en invloed van de medewerkers. Wat men wil bereiken is veelal duidelijk, in ieder geval wordt gezegd: gezelligheid, veiligheid, voldoende eten en drinken. Vervolgens is het belangrijk om te bepalen wat die woorden daadwerkelijk betekenen in de praktijk en hoe je dat bereikt. De vraag: ‘Wat maakt jou een goede tso-medewerker?’ is altijd de moeilijkste. Want ja, waar ben ik dan goed in? Toch is het belangrijk om deze vraag met elkaar te beantwoorden, zodat je samen weet waar de kwaliteit van iedere team-lid zit. Tenslotte kan vastgesteld worden of er bepaalde kwaliteiten gemist worden. Als je samen weet wat de waarden van de TSO zijn, dan pas kun je bepalen wat er nodig is om dit te bereiken.

Positie van de tso-medewerker

In hoeverre neem je jezelf als tso-medewerker en dit werk serieus? Als de tso-waarden duidelijk zijn, kun je ook (leren) om die waarden op een prettige manier over te brengen op de kinderen, de leerkrachten en de ouders. Creëer de gelegenheid om aan het begin van het schooljaar de ouders en leerkracht(en) te vertellen over de tussenschoolse opvang. Vraag de leerkrachten om een paar minuten tijd tijdens de kennismakingsavond die zij organiseren aan het begin van het schooljaar. Door te vertellen over hoe het reilt en zeilt, welke informatie en samenwerking je nodig hebt, zet je jezelf neer als tso-expert. Je neemt je werk serieus en je wilt het beste voor de kinderen.

Goed voorbereid, werkt het beste

Bespreek tijdens de eerste vergadering ook wat nodig is om het werk prettig te kunnen doen. Wees voorbereid, zodat je je werk goed en plezierig kunt doen. Naast de standaard afspraken die jullie gemaakt hebben, is dit een goed moment om ook de bijzondere situaties te bespreken.

Een paar voorbeelden:
Is het erg warm (zoals op dit moment, nu ik dit artikel schrijf), zorg ervoor dat iedereen in de schaduw kan zijn, dat er voldoende (drink)water beschikbaar is. Bied rustige activiteiten aan.
Is het heel erg koud, en werken de tso-medewerkers een uur achter elkaar buiten? Kleed je goed warm. Neem ook handschoenen mee en doe ze aan. Begeleid een spel, blijf zelf ook in beweging.

De tso-medewerkers voor de complete TSO

De tso-medewerkers die een uur tot anderhalf uur voor alle overblijfkinderen zorgen, zijn vaak het meest flexibel in hun mogelijkheden. Is het heel erg mooi weer, dan kunnen ze misschien samen buiten picknicken. De begeleiders in deze aanpak kennen de kinderen vaak het best. Samen met de kinderen zijn zij de TSO, eten en spelen doen ze samen.

De tso-medewerkers voor op het plein

De tso-medewerkers die (twee keer) een half uur buiten pleinwacht verzorgen, zien de kinderen alleen buiten op het plein. De kinderen spelen, de tso-medewerkers begeleiden het spel en observeren de kinderen. Om ervoor te zorgen dat ook deze tso-medewerkers de kinderen leren kennen, en bij naam kunnen aanspreken, kan het aanbieden van een activiteit helpen. De kans wordt daarmee kleiner dat deze medewerkers verkleumd (of oververhit) aan de kant van het plein staan. Actief overblijven is in deze opzet dus nóg belangrijker! Met wat meer energie kan ook deze TSO er eentje worden van medewerkers en kinderen samen.

Afspraken vooraf

Soms zijn afwijkende afspraken met de kinderen vooraf gemaakt door de leerkrachten. Belangrijk is dan dat de leerkracht deze informatie vooraf deelt met de tso-medewerkers, zodat zij goed op de hoogte zijn en kunnen anticiperen op de situatie.

Fijne zomervakantie en een mooi begin van het nieuwe schooljaar gewenst!

Dank je wel voor je goede zorgen!

Dank je wel voor je goede zorgen!

Omdat jij er bent, hebben de kinderen een fijne lunchpauze.
Omdat jij er bent, zijn er veel (meer) activiteiten mogelijk voor de kinderen.
Omdat jij er bent, weten de ouders dat de kinderen veilig en goed onderdak hebben.
Omdat jij er bent, kunnen de leerkrachten ook even genieten van hun pauze.

Ik zeg dankjewel, zodat jij je gewaardeerd voelt voor wat je doet.
Ik zeg dankjewel, zodat jij gemotiveerd blijft om dit mooie werk te doen.
Ik zeg dankjewel, zodat je met veel plezier met de kinderen werkt.
Ik zeg dankjewel, zodat de kinderen genieten tijdens het overblijven.

Ik ben trots op jullie als team, omdat jullie samen een unieke organisatie neerzetten.
Ik ben trots op jullie als team, omdat jullie weten dat jullie elkaar nodig hebben.
Ik ben trots op jullie als team, omdat jullie belangrijke kwaliteiten bezitten.
Ik ben trots op jullie als team, omdat Nederland een beroep op jullie mag doen.

Kinderen zullen je bedanken, door te zeggen ‘dank u wel dat u er altijd voor ons bent’.
Kinderen zullen je bedanken, door je een knuffel te geven.
Kinderen zullen je bedanken, door een zelfgemaakt cadeautje aan te bieden.
Kinderen zullen je bedanken, door je de mooiste glimlach te tonen.

De leerkrachten zullen jullie bedanken, omdat ze de waarde kennen van echte aandacht.
De ouders zullen jullie bedanken, omdat hun kinderen dagelijks zonder mopperen weten dat zij gaan overblijven.
De directeur zal jullie bedanken, omdat zij/hij minder zorgen heeft in het management van de school.

Ik bedank je voor alle mooie momenten die wij samen ervaren.
Ik bedank je voor je verhalen, waarover wij samen kunnen praten.
Ik bedank je voor jouw inspiratie, waardoor wij samen kunnen werken aan een top-TSO.
Bedankt, fijn dat jij er bent!