Alle berichten door op admin

Liefdewerk of betaald werk?

Liefdewerk of betaald werk?

Het werk dat jij doet als tso-medewerker kan een leuke onderbreking van jouw (werk)week zijn, of een verantwoordelijke functie binnen de (school)organisatie. Werk dat voor de één bijna als ontspannend wordt ervaren en voor de ander als een intensieve dagbesteding.
Deze uitersten zie ik terug op scholen en tso-organisaties door het hele land.
Allemaal liefdewerk of ook betaald werk?

Vrijwilligerswerk

Voor veel mensen is vrijwilligerswerk een manier om buiten te komen en sociale contacten op te doen. Liefdewerk omdat ze het werk belangeloos en gratis (of met een onkostenvergoeding) doen. Men wil graag iets doen voor de school en vindt het leuk om een kijkje te nemen in de schoolwereld van hun (klein)kind. Deze mensen komen vaak eens per week of minder vaak helpen.

Vrijwilligerswerk kent geen plichten, maar wel onderlinge afspraken.
Ontmoet elkaar dus regelmatig tijdens vergaderingen. Geef iedereen de kans heeft zijn/haar verhaal te doen, naar elkaar te luisteren en elkaar te begrijpen. Samen zoeken jullie naar oplossingen voor lastige situaties.

Betaald werk

Mensen die als betaald tso-medewerker aan de slag gaan, hebben vaak grotere verantwoordelijkheden. Denk dan aan een grote organisatie met de omvangrijke financiën met intensieve tso-voorbereidingen, intensieve begeleiding van vrijwilligers en de organisatie van bijeenkomsten als regelmatige vergaderingen en cursussen. Medewerkers zorgen voor de continuïteit van de organisatie. Medewerkers besteden ook meer uren dan de andere tso-medewerkers op een overblijfdag zelf, vaak meer dan een uur extra naast tso-tijd. Tijd waarin voorbereidingen worden getroffen en ook overdracht van en naar leerkrachten plaatsvindt.

Door meer werkuren en meer verantwoordelijkheden staat de maximaal toelaatbare onkostenvergoeding (Belastingplan: vanaf 2019 € 1700 per jaar) niet meer in verhouding tot de inzet. Het werk is echt werk en kan geen vrijwilligerswerk meer zijn.

 

Overdracht van het gezag

Als de school kiest voor een nieuwe vrijwillige coördinator, is het ontzettend belangrijk dat de schoolleider de tso-aanpak goed uitlegt aan het bestaande tso-team. De tso-vrijwilligers weten hoe de TSO in praktijk zal worden georganiseerd en bij wie zij kunnen aankloppen voor hulp en steun. De coördinator krijgt hierdoor het gezag overgedragen en de teamleden weten waar zij aan te zijn.

Een betaald medewerker heeft als vanzelf meer gezag om kinderen en collega’s aan te spreken en conflicten te helpen oplossen. De positie is vanaf het begin duidelijk en deze persoon hoeft zijn/haar gezag niet ‘te verdienen’.

Liefdewerk oud papier

De uitdrukking ‘Het was allemaal liefdewerk oud papier’ klinkt verwijtend. Er wordt gesproken over het misbruik van gratis inzet.

Mensen die hun ziel en zaligheid in het vrijwilligerswerk hebben gelegd en tenslotte met een náár gevoel abrupt zijn gestopt. Verwachtingen en mogelijkheden zijn blijkbaar onvoldoende besproken. De vraag is of er voldoende leiding gegeven is. Helaas zijn dit soort gevoelens en ervaringen van alle dag. Ik wens jullie dit niet toe, zonde van alle energie.

Zorg voor fijn overblijven en onderzoek samen de volgende vragen:

  • Hoe is de sfeer binnen de school/tso-organisatie? Wat doen we eraan om de goede sfeer zo goed te houden?
  • Is er genoeg aandacht voor elkaar en horen de vrijwilligers er echt bij? Wat doen we eraan om dit gevoel te versterken?
  • Is er voldoende aandacht voor de waardering (denk niet alleen in €) van de tso-medewerkers? Worden complimenten gehoord en gevoeld (ook door kinderen/ouders)?
  • Zijn alle mogelijkheden, om vrijwilligers een (klein) dienstverband te bieden, tegen het licht gehouden? Met welke criteria houden we rekening?

Verschillende waarden maken het verschil

Verschillende waarden maken het verschil

Als de school en/of de MR van mening is dat de tussenschoolse opvang een kwaliteitsimpuls nodig heeft, wordt vaak gedacht aan andere schooltijden, wisselpauzes of het inhuren van een professionele organisatie. Het is van grote waarde om in dit proces ook de positie en de rol van de tso-medewerker binnen de school te bespreken. Wat doet de tso-medewerker nu, wat zouden deze mensen in de andere aanpak doen en wat heeft dit voor gevolgen voor hun positie binnen de school.

De waarden van de tso-medewerker

Tijdens de inleiding van trainingen stel ik vragen over het effect en invloed van de medewerkers. Wat men wil bereiken is veelal duidelijk, in ieder geval wordt gezegd: gezelligheid, veiligheid, voldoende eten en drinken. Vervolgens is het belangrijk om te bepalen wat die woorden daadwerkelijk betekenen in de praktijk en hoe je dat bereikt. De vraag: ‘Wat maakt jou een goede tso-medewerker?’ is altijd de moeilijkste. Want ja, waar ben ik dan goed in? Toch is het belangrijk om deze vraag met elkaar te beantwoorden, zodat je samen weet waar de kwaliteit van iedere team-lid zit. Tenslotte kan vastgesteld worden of er bepaalde kwaliteiten gemist worden. Als je samen weet wat de waarden van de TSO zijn, dan pas kun je bepalen wat er nodig is om dit te bereiken.

Positie van de tso-medewerker

In hoeverre neem je jezelf als tso-medewerker en dit werk serieus? Als de tso-waarden duidelijk zijn, kun je ook (leren) om die waarden op een prettige manier over te brengen op de kinderen, de leerkrachten en de ouders. Creëer de gelegenheid om aan het begin van het schooljaar de ouders en leerkracht(en) te vertellen over de tussenschoolse opvang. Vraag de leerkrachten om een paar minuten tijd tijdens de kennismakingsavond die zij organiseren aan het begin van het schooljaar. Door te vertellen over hoe het reilt en zeilt, welke informatie en samenwerking je nodig hebt, zet je jezelf neer als tso-expert. Je neemt je werk serieus en je wilt het beste voor de kinderen.

Goed voorbereid, werkt het beste

Bespreek tijdens de eerste vergadering ook wat nodig is om het werk prettig te kunnen doen. Wees voorbereid, zodat je je werk goed en plezierig kunt doen. Naast de standaard afspraken die jullie gemaakt hebben, is dit een goed moment om ook de bijzondere situaties te bespreken.

Een paar voorbeelden:
Is het erg warm (zoals op dit moment, nu ik dit artikel schrijf), zorg ervoor dat iedereen in de schaduw kan zijn, dat er voldoende (drink)water beschikbaar is. Bied rustige activiteiten aan.
Is het heel erg koud, en werken de tso-medewerkers een uur achter elkaar buiten? Kleed je goed warm. Neem ook handschoenen mee en doe ze aan. Begeleid een spel, blijf zelf ook in beweging.

De tso-medewerkers voor de complete TSO

De tso-medewerkers die een uur tot anderhalf uur voor alle overblijfkinderen zorgen, zijn vaak het meest flexibel in hun mogelijkheden. Is het heel erg mooi weer, dan kunnen ze misschien samen buiten picknicken. De begeleiders in deze aanpak kennen de kinderen vaak het best. Samen met de kinderen zijn zij de TSO, eten en spelen doen ze samen.

De tso-medewerkers voor op het plein

De tso-medewerkers die (twee keer) een half uur buiten pleinwacht verzorgen, zien de kinderen alleen buiten op het plein. De kinderen spelen, de tso-medewerkers begeleiden het spel en observeren de kinderen. Om ervoor te zorgen dat ook deze tso-medewerkers de kinderen leren kennen, en bij naam kunnen aanspreken, kan het aanbieden van een activiteit helpen. De kans wordt daarmee kleiner dat deze medewerkers verkleumd (of oververhit) aan de kant van het plein staan. Actief overblijven is in deze opzet dus nóg belangrijker! Met wat meer energie kan ook deze TSO er eentje worden van medewerkers en kinderen samen.

Afspraken vooraf

Soms zijn afwijkende afspraken met de kinderen vooraf gemaakt door de leerkrachten. Belangrijk is dan dat de leerkracht deze informatie vooraf deelt met de tso-medewerkers, zodat zij goed op de hoogte zijn en kunnen anticiperen op de situatie.

Fijne zomervakantie en een mooi begin van het nieuwe schooljaar gewenst!

Dank je wel voor je goede zorgen!

Dank je wel voor je goede zorgen!

Omdat jij er bent, hebben de kinderen een fijne lunchpauze.
Omdat jij er bent, zijn er veel (meer) activiteiten mogelijk voor de kinderen.
Omdat jij er bent, weten de ouders dat de kinderen veilig en goed onderdak hebben.
Omdat jij er bent, kunnen de leerkrachten ook even genieten van hun pauze.

Ik zeg dankjewel, zodat jij je gewaardeerd voelt voor wat je doet.
Ik zeg dankjewel, zodat jij gemotiveerd blijft om dit mooie werk te doen.
Ik zeg dankjewel, zodat je met veel plezier met de kinderen werkt.
Ik zeg dankjewel, zodat de kinderen genieten tijdens het overblijven.

Ik ben trots op jullie als team, omdat jullie samen een unieke organisatie neerzetten.
Ik ben trots op jullie als team, omdat jullie weten dat jullie elkaar nodig hebben.
Ik ben trots op jullie als team, omdat jullie belangrijke kwaliteiten bezitten.
Ik ben trots op jullie als team, omdat Nederland een beroep op jullie mag doen.

Kinderen zullen je bedanken, door te zeggen ‘dank u wel dat u er altijd voor ons bent’.
Kinderen zullen je bedanken, door je een knuffel te geven.
Kinderen zullen je bedanken, door een zelfgemaakt cadeautje aan te bieden.
Kinderen zullen je bedanken, door je de mooiste glimlach te tonen.

De leerkrachten zullen jullie bedanken, omdat ze de waarde kennen van echte aandacht.
De ouders zullen jullie bedanken, omdat hun kinderen dagelijks zonder mopperen weten dat zij gaan overblijven.
De directeur zal jullie bedanken, omdat zij/hij minder zorgen heeft in het management van de school.

Ik bedank je voor alle mooie momenten die wij samen ervaren.
Ik bedank je voor je verhalen, waarover wij samen kunnen praten.
Ik bedank je voor jouw inspiratie, waardoor wij samen kunnen werken aan een top-TSO.
Bedankt, fijn dat jij er bent!

Financiële tso-dilemma’s

Financiële tso-dilemma’s

In de wet staat dat ouders de kosten van tussenschoolse opvang betalen. Het komt voor dat ouders in de loop van de schooltijd in financiële problemen komen en het overblijven (tijdelijk) niet kunnen betalen. En wat dan?
Wordt het kind dan uitgesloten van het overblijven? Daar waar veel van zijn of haar klasgenoten op school eten, hoort het kind er opeens niet meer bij en kan het niet meer lunchen en spelen met vriendjes en vriendinnetjes. Ik kan mij voorstellen dat dit kind zich buitengesloten zal voelen.

Houd het overblijven betaalbaar

In de afgelopen jaren heb ik heel veel verschillende scholen geholpen bij het opzetten van de tussenschoolse opvang. Nog steeds komt naast de praktische uitvoering van de TSO ook het overblijftarief aan de orde. Tarieven van minder dan 1 euro tot meer dan 2 euro per kind/per dag werden én worden nog steeds gehanteerd. Op basis van gemaakte keuzes is het overblijven meer of minder betaalbaar voor mensen met een kleinere beurs. De Medezeggenschapsraad van de school heeft instemmingsrecht m.b.t. de aanpak van de TSO en stemt dus ook in met het tarief voor het overblijven.

Wij zorgen voor elkaar

Op heel veel scholen wordt goed voor elkaar gezorgd. Niemand wordt buitengesloten. Iedereen doet mee. Ook tijdens de TSO wordt samen gewerkt en gespeeld. Hoe pakken deze scholen dat dan aan? Mogelijk door van de inkomsten per ‘overblijfkaartje’ een klein bedrag als post ‘Lief en Leed’ te reserveren. Het bedrag is zo klein dat niemand er echt iets van voelt. Maar als het écht nodig is, dan is er budget beschikbaar om mensen in nood te helpen.

Kosten reduceren

Op veel scholen eten de leerkrachten een kwartiertje met de kinderen, waarna de tso-medewerkers de kinderen in twee groepen na elkaar op het plein begeleiden.
Er zijn direct twee voordelen te bedenken. Het eerste voordeel is dan dat de kinderen extra veel ruimte hebben op het plein en ten tweede zijn er per dag de helft minder tso-medewerkers nodig zijn dan in het geval dat alle kinderen gelijktijdig zouden buitenspelen. De kosten voor de onkostenvergoedingen zijn tenslotte vaak de grootste post op de begroting. Door deze aanpak kan het tarief voor het overblijven omlaag.

Schaamte

Het blijkt uit onderzoek van de Kinderombudsman dat 1 op de 9 kinderen in Nederland opgroeit in armoede. Enkele gevoelens die deze kinderen ervaren zijn ‘er niet bij horen’ en ‘zich schamen’. Bedenk dat als eerste het overblijvende kind wordt aangesproken op het ontbreken van een ‘overblijfkaartje’ of aanmelding. Vaak volgt pas na meerdere mondelinge ‘herinneringen’ een gesprek met de tso-coördinator en de ouder(s).

De schaamte voorbij

Pas als ouders echt niet meer weten hoe de betalingsachterstand kan worden ingehaald, zullen zij open zijn over hun financiële positie. Er zijn soms meerdere oplossingen mogelijk.
Eén van de ouders meldt zich aan als (inval)tso-medewerker. De schuld wordt tijdelijk afgekocht d.m.v. de onkostenvergoeding. Vergeet niet eerst een VOG aan te laten vragen.
Als het kind moet overblijven, zodat de ouder een re-integratietraject kan volgen, kan in sommige gemeenten een vergoeding worden aangevraagd bij de klantmanager van de afdeling Werk en Inkomen (voorbeeld Almere).
Stichting Leergeld helpt kinderen die opgroeien in armoede. De stichting heeft 100 lokale autonome afdelingen maar heeft geen landelijke dekking. De afdelingen hebben hun eigen criteria voor de toewijzing van een bijdrage. Aanvragen kan bij de lokale afdeling.
In overleg met de schooldirecteur/locatie-manager kan soms een gespreide betaling of een korting- of kwijtscheldingsregeling worden afgesproken.

TSO betaald door de school

De keuze voor andere schooltijden, kent ook een financieel dilemma. Aan de ene kant hebben de ouders geen kosten meer aan TSO. De school mag namelijk geen bijdrage vragen voor de onkostenvergoeding van tso-medewerkers. Aan de andere kant, als de school de verplichte pauze van de leerkrachten wil garanderen, blijft de inzet van (vrijwillige) tso-medewerkers vaak noodzakelijk. De kosten van de TSO komen dus op het bordje van de school. Tenslotte ontstaan mogelijk voor ouders in dat geval extra kosten vanwege langere naschoolse opvang.

Samen overblijven, samen de kosten dragen, dat lijkt me een goede oplossing.

Slecht weer programma

Slecht weer programma

Stel je voor: het regent, het hagelt, het is heel erg koud, het sneeuwt of …. het speelterrein is blubberig van eerdere natte dagen. Is het dan slecht weer en kunnen de kinderen daar niet buiten spelen?

Voorbereid winterspelen

Skiën doe je ook niet in je gewone spijkerbroek. Je zou helemaal drijfnat en onderkoeld raken. Buitenspelen in gure omstandigheden vraagt dus ook om andere kleding. Heel veel kinderen vinden het heerlijk om ondanks dit weer naar buiten te gaan. TSO-medewerkers zijn vaak erg bezorgd en proberen te voorkomen dat kinderen vies worden. Met als gevolg dat de begeleiders vooral aan het waarschuwen zijn. Jammer en niet gezellig. Als iedereen is voorbereid, is er veel meer mogelijk.

Beschrijf in de nieuwsbrief van de school dat buitenspelen in ‘slecht weer’ prima kan met:

Een warme jas met capuchon;
Laarzen;
Een regen- of skibroek over de ‘gewone’;
Handschoenen/wanten;
Sloffen of extra paar droge schoenen mee voor in de klas;
Voor de zekerheid een extra set schone kleding mee naar school.

Oók een binnenprogramma

Vanzelfsprekend zijn er ook kinderen en begeleiders die liever binnen blijven. Fijn als jullie dan een gevarieerd programma kunnen aanbieden, zodat iedereen een fijne pauze krijgt.

Ik deel hier een voorbeeld van een aantal scholen, waar ik dit goed werkende systeem in praktijk heb gezien:

Kies een paar verschillende leuke activiteiten zoals knutselen, technisch bouwen, poppen/barbies, een groepsspel of een film kijken;
Kies voor iedere activiteit een geschikte ruimte waar maximaal 20 kinderen onder leiding van 1 tso-medewerker kunnen spelen;
Kies zo nodig voor onder- en bovenbouw kinderen aparte ruimtes;
Kies zóveel activiteiten als er tso-medewerkers zijn – (min) één, deze persoon werkt als vliegende kiep. Je hebt haar/zijn hulp hard nodig.

Keuzes en voorbereiding

Goede voorbereiding is het halve werk. De activiteiten en het benodigde materiaal zijn vóór het spelen al klaargezet. Tijdens het eten of vóór de speelpauze, maken de kinderen hun keuze voor hun speelplek. De begeleidende tso-medewerker overlegt met de kinderen die buiten willen spelen of zij de passende kleding en schoeisel mee hebben. De tso-medewerkers kennen het aanbod en weten hoeveel kinderen er in de verschillende ruimtes kunnen spelen. De beschikbare plaatsen worden verdeeld over de groepen kinderen, zodat iedereen de kans krijgt op zijn of haar eigen manier te ontspannen.

Rol van de tso-medewerkers

Geef het goede voorbeeld en zorg zelf ook voor passende kleding. Zo kun je zelf ook met plezier met de kinderen buiten of binnen zijn. Zorg bij deze winterse omstandigheden ook voor iets meer tijd tussen het spelen en weer terug in de klas zijn: sommige kinderen willen zich nog even omkleden.

Goed gevoel

Zo zijn de kinderen weer opgeladen en klaar voor het middagprogramma van hun juf of meester. De tso-medewerkers kunnen met een voldaan gevoel terugkijken op de goed verzorgde pauze en de vrolijke kindergezichten!

Zijn jullie voorbereid op slecht weer?

Is iedereen tevreden over de mogelijkheden? Nee? Nodig mij dan uit!
Wij onderzoeken samen de huidige aanpak;
Wij onderzoeken de mogelijkheden voor een uitgebalanceerd activiteiten aanbod;
Wij werken het plan samen uit;
De tso-medewerkers worden ingewerkt op dit nieuwe programma.

Maak snel een afspraak!